دوشنبه, ۲۹ آبان ۱۳۹۶

رشته علوم آزمایشگاهی درباره چیست؟

علوم آزمایشگاهی شاخه‌‏ای از علوم پزشکی است که در ارتباط با آنالیز آزمایشگاهی خون، مایعات و بافت های بدن انسان به منظور تشخیص بیماری، پیگیری درمان و حفظ سلامت افراد جامعه می‌باشد .

این رشته از چه زمانی مطرح شده است؟

این رشته به نام مدیکال تکنولوژی در دانشگاه‏‌های جهان آموزش داده می‏‌شد. در سال 1976 National Credentialing Agency نام آن را به Medical Laboratory Sciencesتغییر داد، و در حال حاضر این رشته به نام‌‏های Medical Laboratory Sciences و یا Clinical Laboratory Sciences وجود دارد. اکثراً معتقدند که نام جدید وظایف حرفه‌‏ای شاغلین این رشته که به نام Medical Laboratory Sciences Officer (MLSO) نامیده می‏‌شوند را بهتر بیان می‌‏کند.

در ایران دوره کارشناسی پیوسته علوم آزمایشگاهی از سال 1347 در دانشگاه‏‌های تهران، شیراز، اصفهان، تبریز، اهواز و ... تأسیس گردید که بعد از انقلاب فرهنگی به صورت کاردانی و کارشناسی ناپیوسته در آمد.

در این رشته به موازات پیشرفت علوم پزشکی و گسترش دامنه روش‌های تشخیصی، تجهیزات آزمایشگاهی نیز بسیار پیشرفت کرده به طوری که امروزه شاغلین این رشته از دستگاه‌های الکترونیکی و اتوماتیک بسیار دقیق و حساس برای انجام آزمایشات مختلف بهره می‏‌گیرد.

این رشته برای چه کسانی مناسب است؟

این رشته برای دانشجویانی مناسب است که تمایل دارند در زمینه درمانی – بهداشتی – آموزشی – پژوهشی و تشخیصی اشتغال یابند.

دستاوردهای این رشته چیست؟

دستاوردهای این رشته عبارتند از:

  • خط اول تشخیص بیماری ها و پیگیری سیر درمان را به عهده دارد.
  • خدمات آزمایشگاهی بالینی مورد نیاز جامعه را برآورده می سازد.
  • خدمات آزمایشگاهی مورد نیاز مراکز بهداشتی کشور که برای پیشگیری و حفظ سلامت لازم است، تأمین میکند.
  • از اصول و فنون جدید روش تدریس و یادگیری در حیطه‏‌های نظری ـ عملی و کارآموزی در عرصه استفاده میکند.
  • فارغ‏ التحصیلان بتوانند در حیطه‏‌های مختلف آموزشی، تحقیقاتی، خدماتی و تولیدی خدمات آزمایشگاهی مورد نیاز جامعه را پوشش می دهد.
  • نظر به تغییر سریع و مداوم روش‏‌های آزمایشگاهی، فارغ‏ التحصیلان این رشته از توانایی تطبیقی خود با تکنولوژی جدید برخورداراند.

چرا این رشته مهم است؟

بیش از 70 درصد تصمیم های پزشکی براساس نتایج آزمایشگاه گرفته می شود. آزمایشگاه نقش بسیار حیاتی در سیستم بهداشتی دارد. براساس یک تخمین در آمریکا، 70% از تمامی تصمیمات پزشکی بر اساس نتایج آزمایشگاهی می باشد.هدف آزمایشگاه این است که اطلاعات زیر را به پزشک و تیم بهداشتی ارائه کند:

  • بیماری یا حساسیت به بیماری را تشخیص دهند.
  • یک تشخیص را تایید یا رد کند.
  • در مورد پیش آگهی اطلاعاتی بدهد.
  • در کنترل و درمان بیماری راهنما باشد.
  • اثر بخشی دارد را مورد آزمایش قرار دهد.

آزمایشگاه همچنین یک نقش بسیار مهم در تحقیق و آموزش، طراحی و بکارگیری تکنولوژی اطلاعات و بهبود کیفیت دارد. برای اینکه آزمایشگاهی به صورت موفق به اهداف خود برسد، باید از تجربه پزشکی، علمی و تکنیکی و منابعی چون پرسنل، تجهیزات پردازش داده، منابع و امکانات و مهارت های ارتباطی، اجرایی و مدیریتی استفاده کند.

دانش آموختگان این رشته چه توانمندی هایی کسب می کنند؟

کارشناسان علوم آزمایشگاهی برای انجام خدمات آزمایشگاهی از انواع تجهیزات و روش‏‌های مختلف آزمایشگاهی بهره‏‌مند خواهند شد، این روش‏‌ها شامل مطالعات میکروسکوپی، روش‏‌های تشخیصی ملکولی، روش‏‌های مختلف تجزیه شیمیایی، ایمونولوژیکی و شناسایی باکتریولوژیکی می‏‌باشند.

بازار کار این رشته چگونه است؟

دانش آموختگان دوره کارشناسی رشته علوم آزمایشگاهی علاوه بر رشد شخصیتی و تفکر علمی که طی دوره آموزش کسب نموده ‏اند قادر خواهند بود آزمایشات بالینی، تحقیقاتی و خدمات وابسته را در مراکز زیر به عنوان کارشناس انجام دهند.

  • آزمایشگاه‏‌های بالینی بیمارستان‌های دولتی و خصوصی
  • آزمایشگاه‏‌های مراکز بهداشتی
  • آزمایش‌های تشخیص طبی خصوصی
  • انستیتوها و مراکز تحقیقاتی و آموزشی
  • کارخانجات تولید وسایل و مواد آزمایشگاهی
  • شرکت‌‏های پخش فرآورده‌های بیولوژیک و آزمایشگاهی
  • آزمایشگاه‏‌های پزشکی قانونی
  • آزمایش‏‌های سازمان انتقال خون
  • آزمایشگاه های کنترل کیفی صنایع دارویی و غذایی

مهم ترین دروس این رشته چیست؟

مهمترین دروس این رشته عبارتند از: زیست شناسی سلولی ملکولی، فیزیولوژی، بیوشیمی عمومی، آناتومی به همراه آزمایشگاه، بافت شناسی، میکروب شناسی عمومی، انگل شناسی، ویروس شناسی، ایمنی شناسی پزشکی، بیوشیمی پزشکی، قارچ شناسی پزشکی، خون شناسی، فارماکولوژی، آسیب شناسی، ژنتیک پزشکی، باکتری شناسی، آشنایی با بیماری های داخلی، سم شناسی و هورمون شناسی.

دانش آموختگان این رشته، در مقطع کارشناسی ارشد چه رشته هایی می توانند ادامه تحصیل دهند؟

فارق التحصیلان مقطع کارشناسی علوم آزمایشگاهی می توانند از طریق آزمون کارشناسی به کارشناسی ارشد در گرایش‌های زیر ادامه تحصیل دهند : بیوشیمی بالینی، خون¬‌شناسی، انگل‌شناسی پزشکی، میکروب¬‌شناسی پزشکی، قارچ‌¬شناسی پزشکی، ویروس‌شناسی پزشکی، ژنتیک انسانی، ایمونولوژی، بیوتکنولوژی، فیزیولوژی، سم‌شناسی و سایر رشته‌هایی که طبق مصوبات مجوز ادامه تحصیل در آن را دارد.